Lavrov, KİK zirvesinde Körfez'de kolektif güvenlik için güncellenmiş yaklaşım önerdi

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Orta Doğu'da yeniden geniş çaplı bir savaşa sürüklenilmesini önlemeye yönelik Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkelerinin çabalarını desteklediklerini belirterek, Körfez'de kolektif güvenliğe ilişkin güncellenmiş bir yaklaşım önerdi.Rusya-KİK Stratejik Diyaloğu 9. Ortak Bakanlar Zirvesi, Bahreyn'in başkenti Manama'da başladı.Bahreyn Dışişleri Bakanı Abdullatif bin Raşid ez-Zeyyani'nin başkanlığındaki toplantıya, KİK ülkelerinin dışişleri bakanları ile KİK Genel Sekreteri Casim el-Budeyvi ve Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov katıldı.Zirvede konuşan Lavrov, bölgenin güvenliğinin nasıl sağlanacağı konusunda belirleyici söz hakkının kıyıdaş ülkelere ait olması gerektiğini vurgulayan Körfez ülkeleri ile Irak ve Ürdün dahil komşu ülkeler arasında doğrudan diyalog çağrısında bulundu.Lavrov, Rusya'nın Körfez'de kolektif güvenlik sistemi oluşturulmasına yönelik yaklaşımının önceki versiyonlarının, yıllar boyunca KİK ülkelerindeki siyasi, akademik ve uzman çevrelerle ele alındığını belirtti.Bu sürece bölge dışındaki aktörlerin de katkı sunabileceğini söyleyen Lavrov, Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı yönetimlerinin yanı sıra ilgili ülkelerin istemesi halinde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) daimi üyelerinin de süreci destekleyebileceğini ifade etti.KİK ülkeleriyle ilişkilerin geliştirilmesinin Rus dış politikasının öncelikleri arasında bulunduğunu kaydeden Lavrov, 2025'te karşılıklı ticaret hacminin yüzde 44 arttığını, işbirliğinin 2023-2028 dönemini kapsayan ortak eylem planı çerçevesinde sürdüğünü söyledi.Lavrov, ekonomik işbirliğinin etkinliğinin önemli ölçüde bölgenin istikrarına bağlı olduğunu vurguladı.KİK Genel Sekreteri, Rusya'dan İran'ın saldırılarını durdurması için etkin rol üstlenmesini istediKİK Genel Sekreteri Budeyvi de Körfez ülkelerinin güvenlik ve egemenliklerini hedef alan benzeri görülmemiş saldırılarla karşı karşıya olduğunu, deniz ulaşımı ile enerji tedarikinin doğrudan tehdit edildiğini söyledi.Budeyvi, İran'ın 28 Şubat 2026'dan bu yana KİK ülkelerini 7 binden fazla balistik füze ve insansız hava aracıyla hedef aldığını kaydetti.Saldırılarda havalimanları, limanlar, elektrik ve deniz suyu arıtma tesisleri ile petrol ve doğal gaz tesislerinin hedef alındığını, sivillerin hayatını kaybettiğini belirten Budeyvi, Körfez ülkelerinin bu savaşın tarafı olmadığını, aksine bölgeyi savaşın sonuçlarından korumak için çaba gösterdiğini ifade etti.Budeyvi, saldırıların İran'ın doğrudan eylemleriyle sınırlı kalmadığını, Yemen'deki Husilerin de Suudi Arabistan'daki havalimanları, sivil yapılar ve enerji tesislerine saldırılarını artırdığını kaydetti ve Husilerin Suudi Arabistan havalimanlarını hedef alan saldırılarını uluslararası hukuk ve uluslararası insancıl hukukun açık ihlali olarak nitelendirdi.Suudi Arabistan'la tam dayanışma içinde olduklarını vurgulayan Budeyvi, Riyad yönetiminin güvenliğini, egemenliğini ve ülkede yaşayanların emniyetini korumak için aldığı tüm tedbirleri desteklediklerini söyledi.Budeyvi, uluslararası topluma Suudi Arabistan'ın güvenlik ve istikrarını hedef alan saldırılara karşı kararlı ve caydırıcı bir tutum benimsemesi çağrısında bulundu.İran'ın Hürmüz Boğazı'nda deniz ulaşımını aksatmasını ve transit geçiş hakkını kısıtlama ve bu geçiş için ücret talep etme girişimlerini eleştiren Budeyvi, İran'ın vekil güçlerinin Babulmendeb Boğazı ve Kızıldeniz'de deniz ulaşımını tehdit ettiğini belirtti.Budeyvi, bu eylemlerin uluslararası seyrüsefer kurallarını ihlal ettiğini, küresel enerji ve gıda güvenliği ile tedarik zincirlerini tehdit ettiğini kaydetti.Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ulaşımının savaş öncesi düzeye dönmesi gerektiğini vurgulayan Budeyvi, İran'ın KİK ülkeleri ile Ürdün'e saldırılarını kınayan ve saldırıların derhal durdurulmasını isteyen 2817 sayılı BMGK kararının tam olarak uygulanması çağrısında bulundu.Budeyvi, Rusya'nın BMGK daimi üyesi olarak İran'ın söz konusu karara uyması, saldırılarını durdurması ve seyrüsefer özgürlüğüne saygı göstermesi için etkin rol üstlenmesini beklediklerini söyledi.Budeyvi, İran'ın Körfez ülkeleriyle iyi komşuluk, egemenliğe saygı ve iç işlerine karışmama ilkelerine dayalı ciddi bir diyaloğa girmesi gerektiğini belirtti.Filistin meselesinin KİK'in öncelikleri arasında olduğunu vurgulayan Budeyvi, 1967 sınırlarında, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin Devleti'nin kurulmasına desteklerini yineledi.Budeyvi, Rusya'nın Filistin Devleti'nin kurulmasını destekleyen tutumunu takdir ettiklerini belirterek, Gazze Şeridi'nde ateşkesin pekiştirilmesi ve ikinci aşamanın uygulanmasına devam edilmesi çağrısında bulundu.Budeyvi, bu sürecin İsrail'in tamamen çekilmesini, insani yardımların engelsiz ulaştırılmasını, toparlanma ve yeniden imarın başlamasını, Gazze ile Batı Şeria'nın Filistin yönetimi çatısı altında birleştirilmesini sağlaması gerektiğini kaydetti.Filistinlilerin zorla yerinden edilmesine ve Kudüs'ün hukuki ve tarihi statüsünün değiştirilmesine yönelik girişimleri reddettiklerini belirten Budeyvi, BM Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansının (UNRWA) görevlerini sürdürmesini desteklediklerini ifade etti.Budeyvi, Suriye'nin egemenliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğüne desteklerini de yineledi.Rusya-Ukrayna krizinin uluslararası hukuk ve BM Şartı ilkeleri doğrultusunda, diyalog ve diplomasiyle kapsamlı ve barışçıl bir siyasi çözüme kavuşturulması gerektiğini belirten Budeyvi, Körfez ülkelerinin insani sonuçların hafifletilmesine katkı sunduğunu söyledi.Budeyvi, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) arabuluculuğuyla taraflar arasında binlerce esirin takas edildiğini, Suudi Arabistan'ın Cidde ve Riyad'daki görüşmelere ev sahipliği yaptığını, Katar'ın arabuluculuğuyla da 100'den fazla çocuğun ailelerine kavuşturulduğunu aktardı.KİK ülkelerinin ortak çıkarlar doğrultusunda Rusya'yla ilişkilerini güçlendirmeye özel önem verdiğini belirten Budeyvi, siyasi, ticari, kültürel, eğitim, tarım, sağlık ve enerji alanlarında işbirliğini geliştirmek istediklerini ifade etti.Budeyvi, ortak eylem planı kapsamında Moskova'da yapılması öngörülen teknik toplantının bölgedeki gelişmeler nedeniyle gerçekleştirilemediğini, toplantının düzenlenmesi için yeniden koordinasyon sağlanacağını kaydetti.Bahreyn'den bölgenin güvenliği için diyalog vurgusuZirvede konuşan Bahreyn Dışişleri Bakanı Zeyyani ise bölge güvenliğinin gerilimi artırarak, tehditlerle veya devletlerin egemenliğine müdahaleyle sağlanamayacağını belirterek, uluslararası hukuka bağlılığın ve anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesinin önemini vurguladı.Hürmüz ve Babulmendeb boğazlarında deniz ulaşımının aksatılmasını ve ticari gemilerin hedef alınmasını kınayan Zeyyani, BM Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne aykırı kısıtlamaları reddettiklerini söyledi.Husilerin Suudi Arabistan'daki sivil yapıları, hayati tesisleri ve sivil havalimanlarını hedef alan saldırılarını da kınayan Zeyyani, Suudi Arabistan'ın meşru müdafaa hakkını desteklediklerini ve bu ülkenin güvenliğinin KİK ülkelerinin güvenliğinin ayrılmaz parçası olduğunu ifade etti.Zeyyani, Rusya'nın İran'la ilişkilerini kullanarak 2817 sayılı karara tam olarak uymaya teşvik etmesini ve İran'ın nükleer dosyasına ilişkin müzakere veya düzenlemelere KİK ülkelerinin dahil edilmesini desteklemesini beklediklerini belirtti.Rusya'nın Filistin meselesine ilişkin tutumunu takdir ettiklerini dile getiren Zeyyani, bağımsız Filistin Devleti'nin kurulmasını güvence altına alan adil ve kapsamlı bir barışa ulaşılmasının önemini vurguladı.